Lomen stavkyrkje

Photo: Dagfinn Rasmussen

Lomen stavkyrkje er frå slutten av 1100-talet. Ho har eit rektangulært skip og eit mindre, nesten kvadratisk kor, med bratte, skifertekte saltak som svingar ut ved takskjegget. Eit lite tårn reiser seg over mønet på skipet. Ved den vestre inngangen er det to rikt utskorne, rundboga portalar dekorerte med dyrehovud og akantusrankar.

Nøkkelfakta

• Bygd på slutten av 1100-talet • Plassert i Vestre Slidre, Innlandet • Fungerer framleis som ei aktiv soknekyrkje

Kort oversyn

• Intim stavkyrkjestruktur med seinare tømmerpåbygg • Interiøret har dekorasjonsmåling og historisk inventar • Plassert i det rolege Valdres-landskapet

Unike eigenskapar

• Ei av dei meir intime og mindre besøkte stavkyrkjene • Demonstrerer ein gradvis overgang til ei større tømmerkyrkjeform • Ein del av den tette klynga av stavkyrkjer i Valdres

Historia til kyrkja

Kyrkja vart utvida i 1749. Innvendig markerer dei fire hjørnestolpane dei tidlegare ytterhjørna til bygget. Rammeverket i det opphavlege, heva midtrommet er også teke vare på, med tre par stolpar på langs og to på tvers. Denne berande konstruksjonen, med loddrette stolpar – eller «stavar» – festet mellom ei svill nedst og ein stavlægje øvst, har gjeve stavkyrkja namnet sitt. Då kyrkja vart utvida, vart taket trekt lenger ut for å dekkje dei nye ytterveggene, noko som gjer at det opphavlege heva midtrommet ikkje lenger er synleg utanfrå. Interiøret speglar endringane som vart gjorde mellom 1750 og 1850. Altaratavla er frå 1780-talet og er signert av Knud Andersen Syfte frå Vang. Motiva viser det siste nattverdmåltidet, krossfestinga, evangelistane, og Moses og Aron. På altaret står ein gipsavstøyping av hovudet til ein madonnafigur frå 1200-talet; originalen er i dag bevart på Valdres Folkemuseum.