Rundt om i dei norske stavkyrkjene, skorne inn i dørkarmar, bjelkar og portalar, vil du finne eit attkommande språk av symbol. Løver, slangar og dragar dukkar opp att og att, formene deira forma i tre av handverkarar som arbeidde for fleire hundre år sidan. Desse motiva er ikkje unike for sjølve stavkyrkjene, men høyrer til ein mykje eldre visuell tradisjon som strekkjer seg frå førhistorisk tid og inn i mellomalderen.
Løva, kanskje den mest slåande av desse figurane, ber med seg ei dobbel tyding. Ho er vilt oppfatta som eit symbol på styrke, autoritet og kongedømme. I kristne samanhengar kunne løva representere Kristus, og personifisere makt, vernd og guddommeleg autoritet. Likevel kunne den same figuren også ta på seg ei mørkare tyding, og symbolisere fare eller kaotiske krefter, alt etter korleis og kvar han dukkar opp. Denne dualiteten speglar eit breiare mellomalderleg verdsbilete, der symbol sjeldan var fastlåste, men i staden vart forma av kontekst og tolking.
Slangen og dragen, som er nært knytte saman i form og tyding, er meir konsekvent assosierte med det vonde i kristen kunst. Med røter i bibelske bilete representerer dei ofte freisting, synd og nærveret avøydeleggjande krefter. Dei buktande kroppane deira og dei overdreva trekkja deira vart brukte til å skape ei kjensle av rørsle og uro, noko som forsterka den symbolske rolla deira som noko ein måtte stå imot eller overvinne.
Likevel knyt desse skapningane også stavkyrkjene til eit tidlegare, førkristent visuelt språk. Liknande former finst i vikingtidsart og norrøn mytologi, der slangar og dragar ikkje berre var reine vonde, men mektige, komplekse vesen knytte til den naturlege og spirituelle verda. På denne måten representerer treskuringane i stavkyrkjene eit møtepunkt mellom eldre tradisjonar og nyare tru.
I staden for å erstatte eitt tydingssystem med eit anna, lét handverkarane som bygde og dekorerte desse kyrkjene, desse symbola utvikle seg. Det som står att i dag er ein lagdelt visuell arv, der den same skorne figuren kan bere ekko av både paganistisk og kristen forståing.
Sette på nært hald er desse treskuringane meir enn dekorasjon. Dei er ei påminning om at stavkyrkjene ikkje berre er arkitektoniske bragder, men også forteljarar i tre, som innanfor veggane sine tek vare på hundreår med tru, overgang og tolking.
