Røldal stavkyrkje

Foto: Ragnar Utne © Riksantikvaren

Røldal stavkyrkje vart bygd ein gong mellom 1200 og 1300. Etter å ha gått gjennom fleire ombyggingar og restaureringar, har ho no brunmåla liggjande kledning, eit kraftig taktorv, småruta vindauge og skifertak. Eit enkelt rektangulært skip og eit mindre firkanta kor utgjer kjernen i den opphavlege stavkyrkja.

Nøkkelfakta

• Bygd på 1200-talet • Ligg i Ullensvang, Vestland • Fungerer framleis som ei aktiv soknekyrkje

Kort oversyn

• Kompakt stavkyrkje med mørk tjæra tømmerfasade • Interiøret har eit rikt dekorert krusifiks frå mellomalderen • Plassert i det dramatiske fjellandskapet i Hardanger

Unike eigenskapar

• Kjent som ein historisk pilegrimsstad knytt til helbredande tradisjonar • Heimstad for den kjende legenda om det «sveittande krusifikset» • Kombinerer religiøs tyding med djuptgåande lokal folketru

Historia til kyrkja

Interiøret er prega av sekstenhundretalet. Under restaureringa på byrjinga av nittenhundretalet vart den måla dekorasjonen gjenskapt ved hjelp av spor av måling frå 1630. Måla draperiet imiterer panel rundt omkring i interiøret, medan veggane og himlinga er rikt dekorerte med fargerikt lauvverk. Altartavla, kyrkjebenkene og preikestolen er i barokkstil. Altartavla, som viser bibelske scenar i midten og katekismetestar på sidepanela, vart laga i 1627 av Gottfried Hendtzschel, som laga inventar til fleire kyrkjer i Rogaland. Den enkle døypefonten i kleberstein stammar frå tolvhundretalet. Over koropninga heng eit stort krusifiks frå rundt 1250, som ein trudde hadde mirakuløse krefter. Kvar jonsokaftan reiste pilegrimar til kyrkja for å be om helbreding. Dette heldt fram inn på attenhundretalet, då domprosten sette ein stoppar for praksisen. Fleire av mellomaldergjenstandane i kyrkja er no tekne vare på i museum.